public relations روابط عمومی

روش دریافت عوارض در شهرداریهای کشورهای جهان تفاوتهایی با یکدیگر دارد. در تابلوی شماره 5 انواع عوارض دریافتی شهرداریهای نه کشور جهان آمده است.
تابلوی شماره 5
انواع عوارضی که از سوی شهرداریهای دنیا وصول می شود
نام کشور
نوع عوارض
اتریش
عوارض طرحها و مزایده ها، عوارض پروانه نگهداری حیوانات.
دانمارک
1 ـ عوارض محلی بردرآمد شخص فرد فرد مردمی که در محدود شهرداری زندگی می کنند، براساس درصدی که به تصویب انجمن شهر می رسد.
2 ـ عوارض پروانه هتلها و رستوارنهایی که بخواهند از موزیک و برنامه های دیگر استفاده کنند.
3 ـ عوارض کلیسایی، که توسط مسؤولان کلیسا از اعضای کلیساها جمع آوری می شود.
فنلاند
عوارض نگهداری از سگ.
آلمان
عوارض شکار و ماهی گیری که بر پروانه های مربوطه بسته می شود، عوارض بستنی.
هندوستان
عوارض زیارت، عوارض ایمنی از آتش سوزی، عوارض بر زمینهای مزروعی.
ایرلند
عوارض راه آهن و ایستگاههای واقع در شهر.
ایتالیا
1 ـ عوارض بر خانواده که بر اساس میزان ثروت هر خانواده دریافت می شود.
2 ـ عوارض افزایش قیمت زمین و مستغلات.
3 ـ عوارض مسافران و جهانگردانی که برای گذراندن تعطیلات به شهر وارد می شوند.
هلند
1 ـ عوارض بر مستأجران درجه دوم که خانه یا اتاق مبله از مالک یا مستأجر درجه اول اجاره می کنند.
2 ـ عوارض بر طناب یا لنگر کشی که به ساحل بسته می شود.
3 ـ عوارض ازدواج.
پاکستان
عوارض تولد، ازدواج، فرزند خواندگی و میهمانی، عوارض عبور از راهها.
8 ـ 7 ـ امول شهرداریها
شهرداری اموالی دارد که طبق ماده 45 آیین نامه شهرداریها اعم از منقو و غیرمنقول بر دو نوع تقسیم می شود:
الف  ـ اموال اختصاصی: اموالی است که شهرداری حق تصرف مالکانه آنها را دارد. مانند اراضی و ابنیه و اثاث و نظایر آن.
ب  ـ اموال عمومی: اموال عمومی شهرداری، اموالی است که متعلق به شهر بوده، برای استفاده عموم اختصاص یافته است. مانند معابر عمومی، خیابانها، میدانها، پلها، گورستانها، سیل برگردان مجاری آب و فاضلاب و متعلقات آنها، انهار عمومی، اشجار( اعم از اشجاری که شهرداری یا اشخاص در معابر و میدانها عمومی کاشته و غرس نموده اند)، چمن کاری، گل کاری و امثال آن.
از مسؤولیتهای مهم شهرداری در مدیریت مالی شهرداری، تلاش در حفاظت بهره برداری بهینه از اموال شهرداری است.
9 ـ7 ـ مشارکت مردم در مدیریت مالی شهرداریها
شهرداری در خدمت مردم است. بدون همکاری و مشارکت شهروندان در اداره امور شهر، شهرداری موفقیتهای چندانی در دستیابی به اهداف خود نخواهد داشت. اکنون در سراسر دنیا و از جمله ایران، بار اصلی تأمین هزینه های شهرداری بر دوش شهروندان است و این حق آنان است که بر چگونگی هزینه درآمدهای شهرداری نظارت داشته باشند. اگر شهروندان به طور کامل از اعمال انجام شده و هزینه پروژه های گوناگون رضایت داشته باشند، با طیب خاطر، مالیاتها و عوارض متعلقه را پرداخت خواهند کرد. و در صورت توجه به مشارکت شهروندان، در پروژه های منتخب مانند تأمین ایمنی شهر، حفظ و نگهداری فضای سبز و حتی مدیریت شهری  ـ شهرداری مشارکت مستقیم آنان بهره مند خواهد شد.
در ماده 71 قانون شهرداری، به روشنی بر ضرورت آگاهی مردم از چگونگی گردش امور مالی شهرداری تصریح شده است:
" ماده 71 ـ شهرداری مکلف است هر شش ماه یک بار منتهی تا پانزدهم ماه بعد، صورت جامعی از درآمد و هزینه شهرداری را به تصویب انجمن شهر رساند و برای اطلاع عموم منتشر کند و سه نسخه از آن را به وزارت کشور ارسال نماید و همچنین شهردار مکلف است هر شش ماه یک دفعه آمار کلیه عملیات انجام شده از قبیل خیابان سازی و ساختمان عمارات و سایر امور اجتماعی و بهداشتی و امثال آن را برای اطلاع عموم منتشر نموده، نسخه ای از آن را به وزارت کشور بفرستد".
روشن است که آگاهی مردم از برنامه های انجام شده و مشاهده بهبودها و تسهیلات، تضمین کننده مشارکت همه جانبه و از جمله مالی آنهاست.
در ایران، طبق قانون شهرداری و قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب اول خرداد 1375، نظارت سازمان یافته مردمی بر شهرداری از سوی شورای اسلامی شهر (جایگزین انجمن شهر سابق) تحقق می یابد. از میان وظایفی که قانون برای شورای اسلامی شهر بر شمرده، نزدیک به یک سوم آها در زمینه مدیریت مالی شهرداری است. آن دسته از بندهای ماده 71 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران که به امور مالی شهرداری مربرط اند از قرار زیر می باشند:
8 ـ نظارت بر حسن اداره و حفظ سرمایه و دارایی های نقدی، جنسی و اموال منقول و غیر منقول شهرداری و همچنین نظارت بر حساب درآمد و هزینه آنها به گونه ای که مُخل جریان عادی امور شهرداری نباشد.
10 ـ تأیید صورت جامع درآمد و هزینه شهرداری که هر شش ماه یک بار توسط شهرداری تهیه می شود و انتشار آن برای اطلاع عموم و ارسال نسخه ای از آن به وزارت کشور.
12 ـ تصویب بودجه، اصلاح و متمم بودجه و تفریق بودجه سالانه شهرداری و مؤسسات و شرکتهای وابسته به شهرداری با رعایت آیین نامه مالی شهرداریها و همچنین بودجه شورای شهر.
تبصره  ـ کلیه درآمدهای شهرداری به حسابهایی که با تأیید شورای شهر در بانکها افتتاح می شود، واریز و طبق قوانین مربوطه هزینه خواهد شد.
13 ـ تصویب وامهای پیشنهادی شهرداری پس از بررسی دقیق نسبت به مبلغ، مدت و میزان کارمزد.
14 ـ تصویب معاملات و نظارت بر آنها اعم از خرید و فر وش و مقاطعه، اجاره و استیجاره که به نام شهر و شهرداری صورت می پذیرد با در نظر گرفتن صرفه و صلاح و با رعایت مقررات آیین نامه مالی و معاملات شهرداری.
تبصره  ـ به منظور تسریع در پیشرفت امور شهرداری، شورا می تواند اختیار تصویب و انجام معاملات را تا میزان معین با رعایت آیین نامه معاملات شهرداری به شهردار واگذار نماید.
16 ـ تصویب لوایح، برقراری یا لغو عوارض شهر و همچنین تغییر نوع و میزان آن با در نظر گرفتن سیاست عمومی دولت که از سوی وزارت کشور اعلام می شود.
26 ـ تصویب نرخ خدمات ارائه شده توسط شهرداری و سازمانهای وابسته به آن با رعایت آیین نامه مالی و معاملات شهرداریها.
27 ـ تصویب نرخ کرایه وسائط نقلیه درون شهری.
28 ـ وضع مقررات مربوط به ایجاد و اداره میدانهای عمومی توسط شهرداری برای خرید و فروش مایحتاج عمومی با رعایت مقررات موضوع.
از اقدامات اساسی که شهرداری می تواند در راه جلب مشارکت شهروندان برای افزایش درآمد و  کاستن از هزینه های شهرداری به انجام رساند، آموزش به مردم از کوچک تا بزرگ است.
10 ـ7 ـ آیین نامه ها و مقررات مالی شهرداریها
مدیریت مالی شهرداریها، به سبب ویژگیهایی که این سازمانها دارند، با مؤسسات بازرگانی و تولیدی تفاوتهایی دارد. برای نمونه حسابداری شهرداری از نوع حسابداری دولتی است." موضوع حسابداری دولتی عبارت است از سیستم حسابداری و نگاهداری حسابها و ثبت عملیات مؤسسات و سازمانهای دولتی و شهرداریها. وظیفه اصلی آنها تهیه و تنظیم اطلاعات مربوط به فعالیتهای مالی وزارتخانه ها و مؤسسات دولتی است".
شهرداریها در انجام امور مالی خود موظف به رعایت قوانین و مقررات مالی شهرداری هستند. از میان فصول نه گانه قانون شهرداری، فصل هفتم با عنوان «مقررات استخدامی و مالی»، به مدیریت مالی و اداری شهرداری اختصاص دارد. در ماده 104 این قانون آمده است:
«نحوه انجام معاملات و مقررات مالی شهرداریها طبق آیین نامه ای خواهد بود که ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون از طرف وزارت کشور تهیه و به تصویب کمیسیون مشترک مجلسین کشور برسد. مادام که آیین نامه مزبور به تصویب نرسیده، مقررات مالی فعلی به قوت خود باقی است».
آیین نامه مورد ا شاره (ماده 104 قانون شهرداری) در تاریخ 12 تیر 1346 به تصویب رسید و هم اکنون نیز ملاک عمل شهرداریهاست. این آیین نامه از هفت قسمت تشکیل شده است:
1 ـ امور معاملات 2 ـ مناقصه 3 ـ انعقاد پیمان 4 ـ ترتیب تحویل5 ـ مزایده 6 ـ سایر معاملات شهرداری7 ـ مقررات عمومی.
قسمت آخر این آیین نامه، خود هفت فصل دارد که عناوین آن عبارت است از بودجه، درآمدها، هزینه ها، صندوق و عملیات استقراضی شهرداری، حسابداری، ممیزی و حسابرسی اموال.
شهرداری تهران صرف نظر از سایر شهرداریها، آیین نامه معاملاتی جداگانه ای دارد که مصوب 25 فروردین 1355 است. این آیین نامه تا حد زیادی مشابه آیین نامه معاملات شهرداریهاست و از هفت فصل با عناوین نصاب معاملات، مناقصه، ترتیب و تحویل کالا یا خدمت مزایده، ترک مناقصه یا مزایده، حراج و مقررات عمومی تشکیل شده است.
برخی دیگر از آیین نامه های مربوط به امور مالی شهرداریها به قرار زیرند:
1 ـ آیین نامه ترتیب ممیزی و تشخیص و طرز وصول عوارض (موضوع تبصره ماده 2 قانون نوسازی و عمران شهری)، مصوب یکم تیر 1348 هیأت وزیران.
2 ـ آیین نامه اجرایی ماده 12 قانون نوسازی و عمران شهری، مصوب 30 خرداد 1349 هیأت وزیران.
3 ـ آیین نامه اجرایی تبصره 2 ماده 16 نوسازی و عمران شهری، مصوب یکم تیرماه 1348 هیأت وزیران.
4 ـ آیین نامه قبوض مخصوص پرداخت اقساط بهای املاک موضوع تبصره 1 ماده 20 قانون نوسازی و عمران شهری، مصوب یکم تیرماه 1348 هیأت وزیران.
5 ـ آیین نامه نحوه واگذاری املاک به شرکتها و مؤسسات و شرایط فسخ قرارداد مصوب یکم تیرماه 1348 هیأت وزیران.
6 ـ آیین نامه نحوه تعیین و تشخیص و پرداخت حق کسب و پیشه یا تجارت، مصوب یکم تیر 1348 هیأت وزیران.
7 ـ آیین نامه اجرایی ماده 31 قانون نوسازی وعمران شهری، مصوب 26 آبان 1348 هیأت وزیران.
11 ـ7 ـ مفاهیم اساسی مدیریت مالی شهرداری
1 ـ11 ـ7 ـ حسابداری
حسابداری فن ثبت، طبقه بندی و تلخیص فعالیتهای مالی یک مؤسسه در قالب اعداد قابل سنجش به پول و تفسیر نتایج حاصل از بررسی این ارقام است.
اگر چه تعریف حسابداری شهرداری که بخشی از حسابداری دولتی است از حدود تعریف بالا خارج نیست، اما باید توجه داشت که تمامی فعالیتهای مالی سازمانهای دولتی و شهرداریها بر اساس قوانین و مقررات و آیین نامه های مربوط به آن انجام می گیرد. بخش عمده کار حسابداری، تهیه صورت حسابهای مالی بر مبنای بودجه برنامه ای شهرداری است. سودمندی این اقدام در آن است که تحلیل و تفسیر این صورت حسابها، مدیران شهری را قادر می سازد ـ درآمدهای پرهزینه و  اضافی را که اثرات نامطلوب در اقتصاد منطقه دارند ـ حذف کنند. از سوی دیگر، موجب توجه بیشتری به درآمدهایی که به آسانی به دست می آیند و اثرات مثبت اقتصادی و اجتماعی دارند، می گردد.
2 ـ11 ـ7 ـ درآمد و هزینه
در فرهنگ حسابداری، هرگاه در اثر یک فعالیت مالی، در سرمایه مؤسسه افزایشی ایجاد شود، این افزایش در سرمایه مؤسسه کاهشی پدید آید، آن را «هزینه» نامند. در مؤسسه های بازرگانی که هدف انتفاع دارند، در پایان دوره مالی، حسابهای درآمد و هزینه که به حسابهای موقت یا اسمی مرسوم اند به حساب سود و زیان بسته خواهند شد تا سود یا زیان و در نهایت «ارزش ویژه» مؤسسه تعیین گردد. امّا در حسابداری شهرداریها به جای حساب سود و زیان از حسابی به نام «درآمد و هزینه» برای بستن حسابهای موقت و تعیین «مازاد» و یا «کسر» خالص استفاده می شود و درآمد شهرداری برای یک دوره نسبت به هزینه های انجام شده همان دوره در قالب این حساب محاسبه و مشخص می گردد.
با توجه به وظایفی که قانون گذار برای شهرداریها تعریف کرده است و نوع فعالیتهای این سازمانها در ردیف مؤسسه های خدماتی غیرانتفاعی و بدون سرمایه محسوب می شوند؛ از این رو مازاد خالص شهرداریها در بودجه مصوبه سال پسین به عنوان مازاد تخصیص نیافته منعکس خواهد شد.
3 ـ11 ـ7 ـ بودجه برنامه ای
بودجه برنامه ای نوعی از بودجه است که در آن هزینه ها براساس وظایف برنامه ها و طرحها یا فعالیتهای گوناگون دستگاههای اجرایی برآورد و تنظیم می گردد. بودجه شهرداریها در ردیف بودجه برنامه ای است زیرا ماده 25 آیین نامه مالی شهرداریها مقرر داشته که بودجه شهرداریها باید بر اساس برنامه ها و وظایف فعالیتهای مختلف و هزینه هر یک از آنها تنظیم گردد.
برای تنظیم چنین بودجه ای باید در آغاز، وظایف قانونی شهرداریها طبقه بندی شوند و سپس در داخل هر طبقه از وظایف طبقه بندی شده، برنامه های مربوط گروه بندی و مشخص گردند. در قالب هر برنامه، طرحها و یا فعالیتهایی وجود دارند که هزینه هر یک از آنها براساس فصول چهارگانه و مواد بیست گانه و بر مبنای متداول و بودجه بندی و طبق شیوه نامه ای که وزارت کشور در هر سا ابلاغ می کند، برآورد می گردد. در صورت استقرار شورای اسلامی شهر، شهرداری موظف است بودجه برآورده شده را برای تصویب به شورا ارائه کند.
عناوین طبقه بندی عملیات یا طبقه بندی وظایف، برنامه ها و فعالیتهای شهرداریهای ایران به شرح زیراست:
100 ـ امور اداری شهرداری (شامل 7 برنامه و28 فعالیت).
200 ـ طراحی شهر و خدمات مهندسی و نظارت ساختمانی و شهرسازی(شامل 6 برنامه و 12 فعالیت).
300 ـ خیابان سازی و آسفالت(شامل 5 برنامه و 12 فعالیت).
400 ـ خدمات بهداشتی شهری(شامل 4 برنامه و 10 فعالیت).
500 ـ پارک سازی و درختکاری و زیبایی شهر(شامل 3 برنامه و 10 فعالیت).
600 ـ حفاظت شهر(شامل 6 برنامه و 5 فعالیت).
700 ـ آب، فاضلاب، برق و گاز(شامل 5 برنامه و 12 فعالیت).
800 ـ خدمات اجتماعی(شامل 6 برنامه و 19 فعالیت).
900 ـ خدمات تعاونی و خیریه(شامل 4 برنامه و 10 فعالیت).
چنان که از نظر می گذرد، تمامی وظایف و عملیات شهرداری به 9 منطقه اصلی تقسیم شده است. در فهرست بالا در شماره های قراردادی سه رقمی، رقم اول سمت چپ نشان دهنده شماره وظیفه؛ رقم دوم، نشان دهنده شماره برنامه های داخل در آن وظیفه و رقم سوم، نشان دهنده شماره فعالیتهای داخل در آن برنامه است.
4 ـ11 ـ7 ـ حسابرسی بودجه شهرداری
شیوه انجام حسابرسی بودجه شهرداری، به این ترتیب است که در پایان سال مالی و در پایان دوره بودجه، امور مالی شهرداری، حسابهای موقت و دائمی را می بندد و مانده حسابهای دایمی را از طریق تراز افتتاحیه و اختتامیه نقل می کند. پس از آن، صورت حسابهای مالی را تهیه می کند و مراتب را برای تصویب تفریق بودجه تا آخر اردیبهشت ماه سال بعد به شورای اسلامی شهر گزارش می دهد. شورای  اسلامی شهر موظف است تا آخر خرداد ماه به صورت حسابهای مالی شهرداری رسیدگی کند. در کنار این اقدام، شهرداری مکلف است نسخه ای از تفریق بودجه را بیشینه تا 15 روز پس ازتصویب توسط فرمانداری به وزارت کشور ارسال دارد. ماده 44 آیین نامه مالی شهرداریها رسیدگی و ممیزی حساب شهرداریها را در سه مرحله به شرح زیر مقرر داشته اشت:
"ماده44: رسیدگی و ممیزی حساب شهرداریها در سه مرحله به شرح زیر انجام خواهد گردید:
الف: حسابرسی به وسیله شهرداری قبل و بعد از خرج به وسیله کارکنان ثابت شهرداری که اطلاعات کافی در امور مالی و حسابداری داشته باشند.
ب:حسابرسی به وسیله حسابرسان وزارت کشور انجان میگیرد و در صورت نداشتن حسابرس، انجمن شهر میتواند از وجود حسابرسان قسم خورده یا کارشناسان رسمی دادگستری استفاده نماید که در این صورت انجمن شهر و شهرداری مکلف اند نتیجه گزارش حسابرسان مذکور را به وزارت کشور ارسال دارند.
ج: رسیدگی نهایی به  وسیله انجمن شهر از طریق بررسی گزارش مالی و گزارش حسابرسان مذکور در بند ب ماده فوق.
تبصره: طرز انجام حسابرسی شهرداری طبق دستور کاری است که وزارت کشور تنظیم و به شهرداریها ابلاغ خواهد کرد."
5 ـ11 ـ7 ـ طبقه بندی در آمدهای شهرداری
 در بودجه برنامه ای شهرداریها، درآمد و منبع مالی را به 9 طبقه تقسیم شده است و هر طبقه، پنج منبع را شامل میشود. عناوین طبقه بندی درآمد شهرداریها و شماره قراردادی آنها به شرح زیر است:
10 ـسهیمه شهرداری از پرداخت وزارت کشور.
20 ـ عوارض توام با مالیات وصولی در محل.
30 ـ عوارض بر ساختمانها و اراضی.
40 ـعوارض بر ارتباطات و حمل ونقل.
50 ـ عوارض بر پروانه ها، کسب و فروش و تفریحات.
60 ـ در آمد حاصل از فروش و درآمدهای وصولی در مقابل خدمات.
70 ـدر آمد تأسیسات شهرداری و جرایم و تخلفات.
80 ـ در آمد حاصل از وجوه و اموال شهرداری.
90 ـ کمک بلاعوض و هدایا و وامها و استفاده از موجودیهای نقدی و موجودیهای دوره های قبل.
در فهرست بالا، شماره های قراردادی درآمد های در رقمی است: رقم اول سمت چپ نشاندهنده شماره طبقه و رقم سمت چپ بیانگر شماره منبع داخل در هر طبقه است
6 ـ11 ـ7 ـ طبقه بندی هزینه های شهرداری
هزینه های شهرداریهای کشور به چهار فصل و 20 ماده تقسیم شده اند. هر فصل شامل چند ماده وهر ماده مشتمل بر چند جزءاست. عناوین فصول و مواد هزینه های شهرداری و شماره های قراردادی آنها به شرح زیر است:
1000 ـفصل اول:هزینه های پرسنلی
1010 ـماده1: حقوق دستمزد
1020 ـماده: مزایا وکمکها
2000 ـ فصل دوم:هزینه های اداری
30 ـ20 ـماده3: هزینه سفر، مأموریت، حمل ونقل و ارتباطات
40 ـ20 ـ ماده4: اجاره و کرایه
50 ـ20 ـ ماده5:  مخدمات قراردادی اداری و جاری
     60 ـ20 ـ ـماده6:سوخت،آب و برق
70 ـ20 ـماده 7:مواد و لوازم مصرف نشدنی
80 ـ20 ـ ماده8: هزینه های پیش بینی نشده
3000 ـفصل سوم: هزینه های سرمایه ای
3090 ـماده9:مطالعه برای ایجاد ساختمان و تأسیسات
3100 ـماده10: خرید ساختمان، زمین ،حقوق انتفاعی
3110 ـ ماده11: ساختمان
3120 ـ ماده12: ماشین آلات و تجهیزات عمده
3130 ـ ماده13: سایرکالاهای مصرف نشدنی
3140 ـ ماده14:خرید مصالح و لوازم ساختمانی و تاسیساتی
3150 ـماده15: وام و مشارکت در سرمایه، بخش خصوصی و عمومی
4000 ـفصل چهارم:پرداخت های انتقالی
4160 ـ ماده16:کمک و اعانه و پرداختهای دیگر بخش عمومی
4170 ـماده17:کمک و اعانه بخش خصوصی
4180 ـماده18:بازپرداخت وام و پرداخت بهره وامها
4190 ـماده19:پرداختهای انتقالی به کار کنان
4200 ـ ماده20: دیون
 شماره های قراردادی جدول بالا چهار رقمی است. رقم نخست سمت چپ نشان دهندۀ شمارۀ فصل، رقم دوم و سوم، نشان دهندۀ شمارۀ ماده و رقم چهارم یا نخستین رقم سمت راست، شمارۀ جزء از ماده و فصل مربوطه را مشخص می سازد.
7 ـ11 ـ7 ـپرداخت هزینه ها در شهرداری
براساس ماده33آیین نامه مالی شهرداریها،اصل تحقق هزینه و ایجاد تعهدو مراحل پرداخت هزینه، این گونه بیان شده است:
"ماده33: پرداخت هزینه ها در شهرداری مستلزم طی مراحل سه گانهُ زیر است:
الف:ایجاد تعهد در حدود اعتبارات مصوب مقررات جاری و تحقق یافتن تعهد، به این صورت که کار و خدمتی انجام یا اموالی به تصرف شهرداری درآمده و بدین وسیله دینی برای شهرداری ایجاد شده باشد.
ب:تشخیص مستند مبلغی که باید به هر یک از دائنین پرداخت شود.
ج:صدور حواه در وجه داین یا دائنین در قبال اسناد مثبته.
تبصره:ایجاد تعهد تشخیص و صدور حواله به شرح فوق در صلاحیت شهردار یا کسانی است که از طرف شهردار بطور کتبی و منجز،اختیارات لازم به آنها تفویض می شود".. 
8 ـ11 ـ7 ـ تنخواه گردان
تنخواه گردان،" عبارت است از وجوهی که از محل اعتبارات مصوب برای پرداخت هزینه های جاری از طرف صاحب حساب در اختیار مأموران یا واحده های مربوط قرار می گیرد تا به تدریج که هرینه های مربوطه انجام میشود اسناد هزینه تحویل داده شوند تا مجددأ معادل همان اسناد وجه دریافت دارند."
به طور معمول در شهرداریها امکان پرداخت سه نوع تنخواه گردان زیر ضروری به نظر می رسد:
1 ـتنخواه گردان حسابداری.
2 ـتنخواه گردان پرداخت.
3 ـتنخواه گردان مناطق و واحدهای اجرایی.
9 ـ11 ـ7 ـاسناد و دفاتر مورد عمل و امور مالی شهرداریها
 اسناد و دفاتر مورد عمل در امور مالی شهرداریها به دو بخش اداری و مالی تقسیم می گردند:
الف:اسناد اداری، اسنادی هستند که به منظور رعایت کامل مقررات و به موجب قانون تهیه میگردند و به عنوان اسناد مثبته، در موقع تسجیل اسناد قابل استناد هستند. این اسناد عبارتند از:اجازۀ خروج( تشخیص)، تأمین اعتبار، برگ درخواست خرید، قبض انبار، حوالۀ انبار، صورت جلسۀ تحویل کالا و یا انجام خدمت، فاکتور فروشندۀ کالا یا انجام خدمت، لیست حقوق و دستمزد کارگران و کارمندان، استعلام بهای فیش بانکی،پیش آگهی،چک، حوالۀ وجه، درخواست وجه، سند هزینه تنظیمی، احکام مأموریت،کارت کار گزینی، لاشۀ اسناد پرداختی و به طور کلی هر سندی که به موجب قانون و دستور کار های صادره قابل استناد باشد.
ب: اسناد و دفاتر حسابداری برای ثبت و طبقه بندی و تلخیص فعالیتها، در واحد های مالی شهرداری نگهداری میشوند ومورد عمل قرار می گیرند. این اسناد و دفاتر عبارتند از: برگ حسابداری، دفتر صدود برگه، دفتر روزنامه، دفتر کل، دفاتر معین،تراز عملیات(تراز آزمایشی)، صورت حسابها یا گزارشهای مالی.
10 ـ11 ـ7 ـگزارش مالی
 یکی از مهمترین و اساسی ترین وظایف مدیریت مالی، تهیه و تنظیم گزارشهای مالی است. این گزارشها برای آگاهی مدیران و عموم مردم از چگونگی فعالیتهای انجام شده توسط شهرداری به موجب قانون منتشر می گردند.مادۀ71 قانون شهرداریها،مصوب تیر ماه1333 مقرر داشته که شهرداری هر شش ماه یک بار منتهی تا پانزدهم ماه بعد،صورت جامعی از درآمد و هزینه شهرداری  را که به تصویب انجمن شهر رسیده برای آگاهی شهروندان منتشر کند و سه نسخه ازآن را به وزارت کشور ارسال کند.
انتشار این گزارشها دارای سودمندیهای زیر است:
"1 ـ کسب نظر و تبادل اطلاعات مالی بین شهرداریهای کشور .
1-       تعیین قدرت و بنیه مالی شهرداریها به منظور اعطای وام  و یا کمک بلاعوض دولت.
2-       حذف عوارض و یا هزینه های زاید که اثرات سوء در اقتصاد عمومی کشور (رواج صادرات و توسعۀ صنایع داخلی) داشته باشد.
3-       تأیید بر صحت عمل و کاردانی مأموران شهرداری. 
4-       ایجاد راه حل های مناسب برای خود کفایی شهرداریها .
5-       آگاهی در پیشرفت برنامه های زمان بندی شده
6-       ارائه اطلاعات لازم  ودرست برای مدیران به منظور تعیین خط مشی های آینده وبهره وری از منابع موجود در جهت پیشبرد اهداف شهرداری ".
    مدیران شهری باید این نکته مهم را مد نظر داشته باشند که انتشار به هنگام گزارش های مالی ،سبب تشویق و ترغیب شهر وندان به پرداخت عوارض متعلقه خواهد شد .
گزارش ها وصورت حساب های مالی که در پایان دورۀ  مالی از طرف شهر داری ها منتشر می گردند و به دو بخش  تقسیم میشوند :
الف : گزارشها ی اصلی شامل :
-         صورت در آمد وهزینه
-         صورت مازاد
-         صورت تراز نامه
-         صورت تفریق بودجه
ب : گزارشهای فرعی شامل :
 ـ صورت وضعیت صندوق
 ـ صورت های مقایسه ی فعالیت های مالی
فصل هشتم
مبانی مدیریت اداری شهرداری
یکی از لوازم اساسی تزمین موفقیت سازمان در دستیابی  به اهداف خود ، اداره ی بهینه ی امور داخلی است . اگر سازمانی  نتواند ادارهی امور خودرا سامان دهد ، در انجام وظایفش چندان موفق نخواهد بود. از این رو ، متخصصان  علم مدیریت  وسازمان ، بر اهمیت اداره ی امور داخلی سازمان تأ کید دارند و آن را عنصری مهم در پویایی و موفقیت سازمان بر می شمارند . شهرداری نیز به عنوان یک سازمان هم برای مدیریت شهری نیازمند برخورداری از مدیریت اداری صحیح است. جهت گیری اصلی مدیریت اداری ، توجه به آموزش ، وهدایت و تأمین نیروی سازمان است . روشن است که نیروی انسانی در هر سازمانی ، مهمترین عامل دستیابی به اهداف محسوب می شود .  هر چه کارکنان  ، انگیزه ، عهد وتخصص بیشتری داشته باشند ، سازمان و جامعه از تلاش آنان بهره ی بیشتری خواهد برد .
1 ـ8 ـتعریف
مدیریت اداری، فعالیت یا  وظیفه ای است که به مدیران یک سازمان کمک می کند تا از منابع سازمان ، بویژه منابع انسانی ، به بهترین طریق استفاده شود .
2 ـ8 ـ اهداف
اگر چه اهداف متعددی را می توان برای مدیریت اداری برشمرد ، اما همه ی آنها به سه دسته زیر، قابل طبقه بندی  هستند :
1-   تأمین نیروی انسانی سازمان که در سرلوحه ی امور اداری شهرداری قرار دارد
2-   اجرای تدابیر خدمتی نیروی انسانی ، مانند انتقال و ترفیع ، تنزل رتبه ، ارزشیابی کمیت و کیفیت کارکنان ، آموزش آنان ، تنظیم روابط کارمندان با سازمان شهرداری ، امور رفاه وبهداشت و نگاهداری سوابق استخدامی .
3-   کاهش نیروی انسانی ؛ گاهی گاهی بر اثر مقتضیات پیش آمده ، شهرداری باید از تعداد نیروها ی انسانی خود بکاهد.
4-   گردش امور داخلی سازمان .
3 ـ8 ـ وظایف
وظایف اصلی مدیریت اداری به شرح زیرند :
1-   برنامه رییزی نیروی انسانی  یعنی ، بر آورد تعداد و نوع مستخدمانی که یک سازمان در آینده نیاز دارد و نیز تهیه ی طرحهای لازم برای برخورد با این نیازها.
2-   کارمند یابی، برای مشاغل جدید شهرداری .
3-   انتخاب واستخدام نیروی انسانی جدید  و به کار گماردان آنها که در شغل مناسبی که استعداد وتخصص آن را دارند .
4-   طبقه بندی مشاغل وتعیین حقوق ودستمزد .
5-   آموزش کارکنان .
6-   ارزشیابی کمیت و کیفیت کار .
7-   مراقبت از سلامتی ، رفاه و ایمنی نیروی انسانی .
8-   انتقال وترفیع کارکنان .
9-   تعیین ساعات کار  واستفاده از مرخصیها .
10-                      اجرای تدابیر انضباطی و تنبیهات اداری .
11-                      انفصال خدمت کار کنان خطی .
12-                      انجام امور دبیر خانه، بایگانی وماشین نویسی .
                                           تابلوی شماره 6
واحد امور اداری شهرداری اصفهان
این واحد شامل چهار قسمت ماشین نویسی ، دبیر خانه وبایگانی و کارگزینی است که تمامی امور اداری و پرسنلی از جمله به کارگیری نیرو ، تمدید قراغردادها ، صدور احکام ، بخشنامه ها ی داخی ، ابلاغ دستور کارهای رسیده ، تهیه وتکمیا فرمهای اطلاعاتی پزسنل ، نامه های رسیده به واحد و مانند این موارد را انجام می دهد.
4  ـ 8  ـ عناصر
1  ـ 4  ـ 8  ـ کارگزینی
مهمترین وظیفه امور ، اداری شهرداری ، تأمین نیروی انسانی مناسب و کارامد ، نگهداری وکسب بیشترین بهره وری از آنهاست . رپوشن است که سوای ساختمان و ملزومات اداری ، عامل حیاتی شهرداری ، نیروی انسانی است . از این رو شهردار باید توجه ویژه ای به این امر داشته باشد.
به طو ر معمول ، اقدامهایی که برای حفظ نیرو.ی انسانی در شهرداری صورت می گیرد به عهده کارگزینی است . هر شهرداری باید روشها و مقررات مهم کارگزینی را به صورت دستور کار ساده و مختصر تهیه کرد و در اختیار کارکنان و مدیران شهرداری قرار داد.
برای ایجاد نظام مناسب کارگزینی ، باید اقدامات زیر انجام گیرد :
1  ـ تنظیم امور کارکنان برای دستیابی به بیشترین کارایی با بهره گیری از ابزارهای انتقال ، ترفیع و تنزل مقام.
2  ـ سنجش وادمزه گیری کارایی و انجام کار یا کارسنجی
 3  ـ برقراری برنامه های آموزش ضمن خدمت
4  ـ ُتعیین روش معین برای روابط کارکنان
5  ـ تعیین خطوط مشی جدی و دقیق در مورد ساعات کاری ، مقررات مرخصی و آمد و رفت کارکنان
6  ـ تأکید وگواهی صحت فهزست حقوق بر اساس حضور وغیاب کارکنان در دوره مورد پرداخت.
7  ـ طرح واجرای برنامه های بهداشتی ، ایمنی ورفاهی برای کارکنن
8  ـ ایجاد روش مناسب برای دریافت شکایات و نظریات کارکنان
از آنجا که ایجاد اداره کارگزینی به حجم فعایتهای ساغزمان شهرداری بستگی دارد . شهرداریهای بزرگ دارای چنین تشکیایت هستند ، ولی در سازمان بیشتر شهرداریهای کوچک عملا ااداره کارگزینی منظور نشده است. زریرا امور استخدامی آنان در آن حد نیست که مستلزم برقراری اداره کارگزین در چنان شهرداریهای باشد .
                                           ُتابوی شماره 7
امور استخدامی شهرداری توکیو
بیشتر کارکنان از طریق آزمون عمومی استخدام می شوند . کمیسیون پرسنلی وظیفه استخدام کارکنان شهری ، برگزاری امتحان مربوط به ارتقای کارکنان ، پیشنهاد حقوق و دستمزد آنها ، بررسی در جهت حصول از عدلات در امور پزسنی را بر عهده دارد.
شهرداری توکیو از استخدام معلوان نیز حمایت می کند و اکنون 6/2 درصد از کارکنان این شهرداری را معلولان تشکیل می دهد.
5  ـ 8  ـ انضباط اداری
به حفظ ونظم وترتیب ورعایت مقررات کار ، انضباط اداری می گویند. برای حفظ و تقویت روحیه کارکنان شهزداری ، رعایت اصول انضباط اداری ازم است . کارکنان شهرداری موظف اند همدر داخل و هم در خارج از محیط سازمان شهرداری ، اصول ومبانی انضباط را رعایت کنند ؛ زیرا رفتار یک کارمند نمایانگر انضباط سازمانی است. از این رو در هر شهرداری یک رشته مقررات انضباطی تعیین واجرا می گردد تا این اطمینان به دست اید که همه کارکنان برای اجرای مقررات و نی به هدفهای شهرداری تباش و کوشش کافی به عمل می آورند.
مراعات انضباط در شهرداری باید به شیوه ای هماهنگ ، عادلانه وانعطاف پذیر دنبا شود. البته مراد از اتخاذ تدابیر انضباطی ، اصلاح کارمند ورعایت اصل تنبیه و تشویق در سازمان شهرداری است . تدابیر انضباطی هنگامی مؤثرند که فقط کار خطای کارمندان شهرداری را محکوم کنند ، نه اینکه به شخصیت وحیثیت آنها صدمه بزنند ، زیرا ممکن است کارمند شهرداری فرد بسیار خوب ودرستکار باشد ، اما به علت غفلت ، دجار خطاههای اداری گردد.
اجرای مقررات انضباطی در موارد گوناگون ضرورت پیدا می کند . مهمترین آنها عبارتند از :
" 1  ـ عدم توجه کارمند به وظایف مربوطه ونشان دادن نارسایی هایی مانند بی توجهی ، تنبی ، بی دقتی.
2  ـ عدم کارایی و فقدان راندمان کاری
3  ـ عدم از اطاعت مافوق که شامل از تخلف غاز قانون و مقررات می باشد
4  ـ نداشتن علاقه به انجام وظیفه ووجدان کار و ایمان به خدمت
5  ـ تخلفف از اصول اخلاقی مانند خوردن مال دیگران ، قبول رشوه و عدم اجرای قانون به طور عمدی . "
کارمندان شهرداری از انواع خطاهها و مجازات اداری  تابع مفاد ماده 59 استخدام کشوری اند. طبق این مادهروشهای انضباطی رسمی برای اعمال انواع تنبیهات و مجازاتهای اداری پنین است :
" 1  ـ توبیخ کتبی یا درج در پرونده خدمتی کارمند
2  ـ کسر حقوق و فوق العاده های ماهانه مستخدم تا یک سوم ، از یک تا سه ماه .
3  ـ کسر حقوق و فوق العاده های ماهانه مستخدم تا یک سوم ، از یک تا شش ماه .
4  ـ برکنار از خدمت از سه ماه  تا یکسال
5  ـ انفصال موقت از سه ماه تا یکسال
6  ـ اخراج از خدمت شهرداری
7  ـ انفصال دایم از خدمت دولت ."
                                             تابوه شماره 8
از انجا که یکی از مهمترین موارد مربوط به رعایت انضباط ، داشتن نظم در ساعات حضور و غیاب کارکنان است . باید مقررات مربوط به وقت اداری ، ساعت ورود ، ساعت خروج ، مقررات مربوط به مرخصی استخدامی ، مرخصی استعلاجی به دقت از طریق دستور کارهای مخصوص ،( آیین نامه مرخصی ها ، موضوع مواد 47 ، 48 و 49 قانون استخدام کشوری ) به آگاهی کارکنان شهرداری برسد و مدیران مربوط ، به رعایت آن نظارت کنند .
6  ـ 8  ـ آموزش کارکنان شهرداری
شهرداریها چه بزرگ باشند و چه کوچک ، نباید وظیفه مهم خود را در گسترش اطلاعات کارکنان شهرداری نادیده بگیرند. اهمیت آموزش نیروی انسانی ، همواره مورد تأکید کارشناسان علم مدیریت قرار داشته است .
هدف از آموزش کارکنان این است که کیفیت انجام وظایف محوله هر یک از آنان به میزانی مناسب بهبود یابد . آموزش برای نیروی انسانی ، فرصتی فراهم می آورد تا در پرتوی آن مهارت ، استعداد وتوانایی خویش راگسترش دهد. روشن است که با گسترش اطلاعات کارکنان شهرداری آنان آمادگی قبول مسؤولیتهای بیشتر و بزرگتر را خواهند داشت.
مهمترین اهداف در آموزش کارکنان شهرداری عبارتد از :
" 1  ـ تأمین مهارتهای خاص برای کارمندانی که فاقد آن مهارتها هستند . این مهارتها ممکن است آموزش روش ویا رفتار و آموزش طرز کار با یک وسیله یا دستگاه باشد . مثلا چگونگی مصاحبه با یک متقاضی کار برای اینکه حداکثر اطلاعات از متقاضیان به دست آید.
2  ـ تأمین اطلاعات لازم مربوط به کارکنان ( برای نمونه آموزشهای ازم به آتش نشانان برای انجام صحیح وظایف خود. )
3  ـ لازم است شیوه وروش کار برای اجرای وظیفه های خاص ، آموزش داده شود. مثلا بازرس ساختمان باید روش مخصوص داشته باشد تا بتواند همکاری مردم را برای رعایت مقررات و ضوابط ساختمان جلب کند.
4  ـ کارمندی که برای احراز مقامهای  بالاتر و یاانتقال به پست دیگر در نظر گرفته می شود ، باید برای احراز آن مقام وشغل و انجام وظایف مربوطه آموزش ببیند .
5  ـ باید هتدفهای کلی سازمان وطرز کار رسیدن به آن هدفها به کارمند آموزش داده شود. تا او بداند طرز کار و هدف سازمانی که در آن کار می کند چیست . داشتن اطلاعات کامل از هدف وووظایف وطرز کار سازمان ویا قسمت مربوط ممکن است مستقیما به کار کارمند ویا کارگر ارتباطی نداشته باشد ، وی در ایجاد یک روحیه وظیفه شناسی و علاقه به شهرداری اثر عمیقی دارد. "
ماده 28 آیین نامه استخدامی شهرداریهای کشور تصریح کرده است که " وزارت اشور ( سازمان شهرداریهای کشور) مکلف است در اجرای ماده 62 قانون شهرداری به منظوور بالا بردن سطح معلوملت فنی و تخصصی کارکنان موجود مورد نیاز شهرداریها زمینه های آموزش پیش از خدمت و ضمن خدمت داوطبان استخدام شاغلین را به طرق مقتضی و در صورت نیاز با ایجاد مراکز آموزشی ، فراهم آورد."
7  ـ 8  ـ ارزشیابی
مدیریت باید برای شناخت کمیت و کیفیت کار کارکنان و آگاهی از چگونگی عمکرد نیروی انسانی سازمان ، رفتارهای اداری کارکنان را ارزشیابی کند. زیرا بدون انجام ارزشیابی ، شناخت نکات منفی و تاش برای کاستن و یا از میان بردن آنها و همچنین تقویت نکات مثبت سازمان وجود ندارد.
سودمندیهای که برای ارزشیابی می شمارند ، به شرح زیر است :
" 1  ـ کارمندان آگاه می شوند که مدیریت از آنها چه انتظاراتی دارد وخود آنها تا چهمیزان پاسخ گوی این انتظارات بوده اند .
2  ـ کسانی که کار خوب انجاممی دهند، ارزش کار آنها شناخته می شود.
3  ـ سرپزستان از این طریق می توانند نقاط ضعف امور اجرایی را بشناسند وبرای برطرف ساختن آنها چاره اندیشی کنند.
4  ـ نوع ومیزان آموزشی که باید به کارکنان داده شود، شناخته8 می شود.
5  ـ یک سابقه دایمی از چگونگی وضع کارمندان میزان کارایی آنها فراهممی ود.
6  ـ برای دادن ترفیعها ، انتصابات ، انتقالها و سایر امور مربوط به کارمندان ، عیار مناسبی در اختیاد مدیریت قرار دارد.
7  ـ میزان صحت ودقت شرح وظایف و طبقه بندی مشاغل موجود روشن می گردد.
8  ـ میزان دقت وحسن اجرای جریان انتخاب و استخدام افراد جدید تعیین می شود.
9  ـ درجه مطلوبیت استانداردهای اجرای عملیات تعیین می گردد.
10  ـ علت دادن ترفیع یا ندادن ترفیع به کارمندان توجیه می گردد."
مدیریت شهرداری برای اجرای یک نظام مناسب رزشیابی می تواند اقدامات زیر را انجام دهد :
" 1  ـ سرپرستان ومدیران باید در مورد ارزیابی کردن کار کارمندان آموزش کافی را دریافت کنند.
2  ـ کارمند را باید بر اساس کاری که انجام می دهد در مقایسه با کاری که سایر کارمندان هم سطح انجام می دهند ، ارزشیابی کرد .
3  ـ سرپرست مربوط باید قضاوتی را که انجام داده با دلایل ، مستن نماید و چگونگی آغاز ارشیابی رابیان نماید.
4  ـ به کارمند باید فرصت داده شود در مورد ارزیابی که از کار او شده با رئیس  خودمذاکره نماید."
8  ـ 8  ـ انتقال و ترفیع کارکنان شهرداری
1  ـ 8  ـ 8  ـ انتقال
اتخدام ، امری ثابت و بدون تحریک نیست .باید با توجه به شراایط ، افراد از شغلی به شغل دیگر انتقال یابند. اگر جابجایی فرد از شغلی به شغل دیگر تغییری در میزان کار و مسژولیتهای اوندهد ومتضمن افزایش حقوق و مزایا نباشد ، آن را انتقال می گویند.
اهدافی را که در انت4قال کارکنان مورد نظر است به شرح زیر است :
" 1  ـ جادادن کارمند در شغلی که بتوان از کارایی و مهارت بیشتر وی استفاده نمود.
2  ـ آشنا کردن کارکنان با مشاغل مختلف ، بطوری که بتوان از آنها در مشاغل بالاتر و پر مسؤولیت تر استفاده نمود.
3  ـ حصول حداکثر کارایی از سازمان و نیروی کارکنان ، از طریق انتقا ل کارمندان به قسمتهایی که میزان کار آنها بیشتر است.
4  ـ جلوگیری از برخورد و ایجاد ناراحتی در هنگام بروز درگیری از لحاظ ملاحظه های شخصی بین یک کارمکند ورئیس او.
5  ـ بکار گرفتن کارمندان ارزشمند در مشاغلی که می توان از خدمات آنها بهره بیشتری به دست اورد."
2  ـ 8 ـ 8 ـ ترفیع
اگر کارمندی به شغل بالاتر برود کهمتضمن انجام وظایف مشکلتر در سطحی بااتر باشد و نسبت به شغ قبلی مسؤولیت بیشتری داشته باشد ، ترفیع یافته است. ترفیع از مهمترین وحساس ترین کارها در نظام اداری است . شهرداری باید با استفاده از مقررات و آیین نامه های مربوط، خط مشی روشنی برای نظام ترفیع کارکنان خود به وجود آورد. ترفیع کارمندان پیوندی اساسی با نظام ارزشیابی دارد ونمراتی که فرد از ارزشیابی دریافت می کند ، پایه واساس ترفیعهای او به حساب می آیند.
در کنار ترفیع ، تنز مقام قرار دارد. اگر کارمندی توانایی های لازم رادشته باشد اما از انجام وظایف خود غفلت ورزد و در کار اهمال روادارد ، منطق اداری حکممی کند که تنزل مقام یابد . از آنجا که تنزل مقام ، برای کارمندمتضمن خسارات مالی و حتی حیثیتی است ، در انجام آن دقت کامل صورت می گیرد.
9  ـ 8  ـ روابط عمومی شهرداری
روابط عمومی در شهرداریهای بزرگ، واحدی جداگانه به شمار می رود. وزیر نظر مستقیم شهردار فعالیت می کند . ایجاد پیوند میان مردم وشهرداری بخش عمده ای از مدیریت شهرداری به حساب می آید که باید به آن توجه بسیار کرد . در شهرداریهای کوچک نیز باید تلاشی پایدار در جهت ایجاد روابط پویا با شهروندان صورت پذیرد. داشتن روابط عمومی فعال ، بخشی از هدف بزرگتر مدیریت شهری برای مشارکت شهروندان در امور شهر است .
اهدافی که برای نظام روابط عمومی شهرداری می توان در نظر گرفت ، به شرح زیر است :
1  ـ بررسی افکار ونظرات شهروندان به متظور تعیین خواسته ها و انتظارات آنها از شهرداری.
2  ـ پاسخ گویی به پرسشهای مردم درباره خدمات شهری ، برنامه ها ومشکلا شهرداری
3  ـ توجه به شکایات شهروندان و احرام به نظرات وعقاید انها وتاش برای برطرف کردن کاستیهای مورد توجه آنان
4  ـ فرهم آوردن تسهیلاتی برای تماس مردم با مدیران شهرداری
5  ـ تشویق و ترغیب شهروندان برای مشارکت فعالانه آنها در ادره امور شهر.
6  ـ بهره گیری از رسانه های همگانی برای آگاهی رساندن به شهروندان درباره برنامه ها واقدامات شهرداری.
                                          تابلوی شماره9
یکی از مناسب ترین شیوه های آگاهی رسانی به مردم ، تشکی جلسات سایانه درباز است. در چنین دوره هایی مردم می توانند به ادارات شهرداری بروند و از بخشهای گوناگون شهرداری شهر خود دیدن کنند . در این دوره هر یک از ادارات مسؤولیت دارند که طرحهای مخصوص نمایشگاهها، نمونه هایی از ادوات و وسایل کار خود و پروژه9 ها و غیره را که مربوط به کار آنها است تهیه کرده ، در معرض نمایش قرار دهند و افرادی را برای ادای توضیح درباره خدمات ومشکات بگمارد . "
10  ـ 8  ـ آیین نامه های اداری شهرداری
مهمترین آیین نامه در زمینه امور اداری شهرداریها  ـ آیین نامه استخدامی شهرداریهای کشور  ـ مصوب آبان 1358 ( با اصلاحات بعدی آن ) است . این آیین نامه از هشت فصل تشکیل شده است که عناوین فصول هشتگانه آن به ترتیب عبارتند از : کلیات ، ورود به خدمت ، حقوق ، مزایا ، آموزش ، رفاه ، بازنشستگی و مقررات مختلف.
                                تابلوی شماره 10
اگر چه طبق ماده 2 استخدام کشوری ، شهرداریها از شمول این قانون خارج اند اما تبصره ذیل ماده 112 قانون مزبور برای جلوگیری از ناهماهنگی ، چنین پیش بینی کرده است :
" وزارتخانه ها وشهرداریها و کیه موسسات دوتی اعماز اینکهمشمول مقررات این قانون باشند یا نباشند مکلف اند نسبت به کیه لوایح استخدامی و هر نوع وضع واصلاح تغییر مقررات استخدامی قبلا موافقت سازمان امور اداری و استخدامی کشور را جلب نمایند. "
 
                                                      تابلوی شماره 11
شهردار مشهد برای اجرای برنامه های رفاهی کارکنان شهرداری ، کمیته ای با عنوان کمیته رفاه تشکی داده که مهمترین وظایف آن به شرح زیر است :
1  ـ مطاعه و برنامه ریزی طرحهای رفاهی برای کارکنان ، از قبیل ایجاد باشگاهها، شرکتهای تعاونی مصرف ومسکن ، پس انداز ونظایر آن .
2  ـ برنامه ریزی برای گسترش ورزش و تربیت بدنی بین کارکنان شهرداری وخانواده های آنان.
3  ـ نظارت بر گردش امور، نگهداری واستفاده بهینه از تأسیسات ورزشی
4  ـ مطالعه و برنامه ریزی جهت ایجاد امکانات ورزشی برای استفاده کارکنان و عموم شهروندان
5  ـ بررسی و مطالعه امکانات بالقوه رفاهی و فعال کردن آن .
فصل نهم
                                      سیر مدیریت شهری در ایران
درباره چگونگی مدیریت شهری در ایران گذشته ، بویژه در دوران پیش از اسلام ، اطلاعات دقیق و بسنده ای در دسترس نیست . با این حال ، آگاهی ما از گستردگی و عظمت شهرهای باستانی ایراتن مانند هگمتانه ، شوش ، ایلام ، سیلک وشهر سوخته ، این موضوع را روشن می سازد که زندگی در آن شهرها بدون وجود دستگاه منظم اداره کننده شهر ، امکاناپذیر بوده است . از این رو در این قسمت ،ویؤگیهای اساسی شهر نشینی روزگار گذشته ایران که پیوندی اساسی با مدیریت شهری داشته بیان می شود تا در پرتو آن بتوان برخی ویؤگیهای اصلی مدیریت شهری آن روزگار را بازیافت.
1-    9 – مدیریت شهری در دوران باستان
در دوران مادها، شهرها بیشتر کارکردی نظامی وسیاسی داشتند . در ان دوران ساختار اقتصادی  ـ اجتماعی کشور چندان تکامل پیدانکرده بود . تا رونق بازرگانی و تولید صنایع دستی را که هر دو به زندگی شهری شکل می دهند. سبب گردد .
پس از شکست هخامنشیان بدست اسکندرمقدونی و ایجاد حکومت سلوکیان ، سیاست پادشاه جدید برای ایجاد شهرهای نو و توسعه شهر نشینی قرار گرفت و این روزگار نمایانگر تجربه بزرگ تاریخی در بنیان گذاری شهرهای است که حکومت خود فرمان ( به سبک شهرهای یونانی ) دارند و در این زمان است که شهرنشینی در ایران شتاب می گیرد .
" درروزگار سلوکیان ، از نظر حقوقی تابع مستقیم فرمانهای شاه بودند و هنگام بروز اختلاف میان آنها و مقامهای اداری ساتراپی ، نمایندگان شهر به پادشاه مراجعه می کردند اما "بیشتر پادشاهان سلوکی از دخالت مستقیم در امور  داخلی شهرها اجتناب میکردند... زیرا امورداخلی شهرها توسط شورای شهر اداره می شد. شهروندان از آزادی عقیده برخوردار بودند و در شهرهایی که جمعیت ان ترکیبی از اقوام گوناگون بود هر گروه سنتها وآداب خودرا به جا می آورد. "